De startconferentie op Aruba in september 2022 gaf het startsein voor het programma Strategic Education Alliance (SEA). Het programma begon bij de uitdagingen die Caribische jongeren ervaren wanneer zij in Europees Nederland studeren. Inmiddels richt SEA zich op hun kansen en studentsucces, waar zij ook studeren: op de eilanden, elders in de Caribisch regio, de Verenigde Staten of in Europees Nederland. Nu, precies vier jaar later, is het programma uitgegroeid tot een breed netwerk dat werkt aan studentsucces, mobiliteit en een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

De aanleiding: zorgen over studiesucces

De basis voor SEA werd gelegd door verschillende onderzoeken uit 2020 en 2021. De Nationale ombudsman beschreef in Kopzorgen van Caribische studenten de problemen waar studenten tegenaan lopen. Onderzoek van ResearchNed uit 2021 liet zien dat Caribische studenten in het vervolgonderwijs in Nederland gemiddeld minder studiesucces hadden dan vergelijkingsgroepen. Ook andere studies wezen erop dat de oorzaken in de hele onderwijsketen liggen: van voorbereiding en studiekeuze op de eilanden tot begeleiding na aankomst in Nederland.

Tijdens de startconferentie op Aruba kwamen onderwijsinstellingen en overheden uit het Koninkrijk samen om aan oplossingen te werken. In de eerste jaren lag de nadruk op het opbouwen van de samenwerking. Hogescholen wisselden ervaringen uit en verbeterden hun informatie en begeleiding. Ook het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en andere partners op de eilanden en in Europees Nederland sloten aan.

Een regiegroep, later de Adviescommissie SEA, en een projectsecretariaat, dat uitgroeide tot het Programmateam SEA, hielpen de gezamenlijke koers bepalen en de plannen omzetten in activiteiten. Gaandeweg werd duidelijk dat de opgave verder reikte dan één project. Zo groeide het initiatief uit tot een brede samenwerking onder de naam Strategic Education Alliance, kortweg SEA.

Van gezamenlijke plannen naar concrete initiatieven

In 2023 kregen drie prioriteiten vorm: de Koninkrijksbeurs, een arbeidsmarktanalyse en het Caribbean Academic Foundation Year (CAFY). De eerste studenten maakten dat jaar gebruik van de beurs voor een studie- of stage-uitwisseling binnen het Koninkrijk. Onderzoekers van de universiteiten van Aruba, Curaçao en Sint Maarten en de Raad Onderwijs Arbeidsmarkt Caribisch Nederland onderzochten hoe onderwijs en arbeidsmarkt op de eilanden beter op elkaar konden aansluiten.

In 2024 werd de Koninkrijksbeurs verder ontwikkeld en gingen decanen samenwerken in het Caribische Decanennetwerk. Ook werd de SEA Studentenraad opgericht, zodat studenten konden meedenken over initiatieven die hen aangaan. Daarnaast werd gewerkt aan een betere voorbereiding op studeren in Europees Nederland. Voorbeelden hiervan zijn het Study Choice Program en het Pre Departure Program van het platform Samenwerkende Hogescholen.

In 2025 startte CAFY met een academische en een beroepsgerichte route voor studenten uit Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius. De SEA Studentenraad droeg bij aan projecten en voorlichting. In ditzelfde jaar verscheen het Braingain-rapport van de Adviescommissie SEA. Daarin stond de vraag centraal hoe jongeren hun talent kunnen blijven inzetten voor de eilanden en welke voorwaarden bijdragen aan terugkeer of blijvende verbondenheid. Naast goede voorbereiding en begeleiding gaat het ook om perspectief op de eilanden en om duurzame verbindingen tussen jongeren, hun talenten en de kansen in de regio. Zo kwam naast studiesucces en mobiliteit ook de duurzame verbinding tussen talent en kansen op de eilanden nadrukkelijker in beeld.

Een netwerk om op voort te bouwen

Achter deze initiatieven staat een groeiend netwerk van onderwijs- en kennisinstellingen, overheden, studenten en andere partners. Zij brengen kennis, ervaring en contacten samen rond een gezamenlijke opgave. Dat netwerk is in vier jaar opgebouwd door de inzet van velen. Daar mogen we met elkaar trots op zijn.

In 2026 kreeg de samenwerking een nieuwe basis met de ondertekening van de Koninkrijksbrede Kennisagenda en de installatie van het Koninkrijksbreed Kennisoverleg. Ook is de looptijd van SEA verlengd tot en met 2028.

Vier jaar na de startconferentie verbindt SEA onderwijs, kennis en arbeidsmarkt op de zes eilanden en in Europees Nederland. De gezamenlijke inzet blijft gericht op betere kansen en meer perspectief voor jongeren, maar ook voor volwassenen, waar zij ook leren, studeren en werken. Er zijn nog vraagstukken op te lossen, maar er is een netwerk ontstaan waarin partijen elkaar vinden, kennis delen en samen initiatieven ontwikkelen.

De volgende stap is om die samenwerking en de opgebouwde initiatieven duurzaam te borgen en verder in te bedden bij de betrokken organisaties. Daarbij krijgt ook braingain een steeds grotere rol: zorgen dat talent zich kan ontwikkelen én verbonden blijft met de eilanden, zodat jongeren daar hun toekomst kunnen opbouwen of eraan kunnen bijdragen. Op naar goed onderwijs, studentsucces en toekomstperspectief in het hele Koninkrijk!